Yếu tố địa văn hóa là phạm vi lãnh thổ của vùng đất, những đặc điểm, lợi thế riêng về vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên ảnh hưởng trực tiếp và để lại dấu ấn trong đời sống văn hóa của cư dân. Văn hóa của cư dân BR-VT chứa đựng những dấu ấn lãnh thổ không chỉ bởi sự gắn bó lâu đời của cư dân với vùng đất, mà còn bởi ngay từ buổi đầu đến định cư và khai hoang, những nét đặc thù về địa lý của vùng đất đã có những tác động về cuộc sống của họ…

Là vùng đất địa đầu, cửa biển kín gió rất thuận lợi về giao thông, BR-VT là nơi lưu dân của người Việt từ miền Trung vào khai phá sớm nhất ở Nam Bộ vào khoảng thế kỷ XVII. Từ đó đến giữa thế kỷ XIX, diện mạo vùng đất BR-VT có những thay đổi sâu sắc. Từ một vùng đất hoang vu, trước mặt là biển, bờ biển chỉ có bãi bồi và rừng ngập mặn; sau lưng là đồi núi, rừng rậm đã trở thành những cánh đồng, làng mạc trù phú. Tài nguyên đất, biển, rừng được khai thác sâu rộng phục vụ đời sống ngày càng ấm no của nhân dân.

Những người Việt Nam nhập cư đến từ miền Trung là chủ thể của những thay đổi lớn này. Họ ra đi vì những lý do khác nhau, từ những địa phương khác nhau, nhưng đến vùng đất mới họ đều có chung một ý chí, một khát vọng tạo dựng cuộc sống ấm no, công bằng và tốt đẹp hơn. Con cháu những người đi mở đất tiếp tục đoàn kết, đùm bọc nhau, chung sức xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp. Chính tinh thần đoàn kết cộng đồng, cần cù, sáng tạo vượt qua bao khó khăn, thử thách của buổi đầu mở đất, xây dựng đời sống mới đã hun đúc nên truyền thống tốt đẹp của người BR-VT sau này.

Vì BR-VT là nơi đặt chân đến khai phá sớm nhất miền Nam, nên nơi đây đã trở thành cửa ngõ tiếp nhận và là bàn đạp để các lớp di dân sau đó xâm nhập sâu hơn vào nội địa và tiếp tục tiến lên. phía Nam. BR-VT lúc bấy giờ là trạm dừng chân, bước trung chuyển của các đoàn người nhập cư. Chính vai trò gánh vác nhiệm vụ ấy trong những ngày đầu khai phá, xây dựng đã tạo cho BR-VT một tính cách cộng đồng, bao dung, mến khách, yêu như thể thương thân. Truyền thống này được thể hiện rõ nét trong những thời khắc lịch sử quan trọng trong sự chuyển mình của BR-VT. Trong suốt quá trình hình thành và phát triển, BR-VT luôn là “cửa ngõ đón / trung chuyển hành khách” (cư dân ngoài nước khai hoang; công nhân đồn điền cao su, đồng bào di cư từ miền Bắc vào và miền Trung do Mỹ-Diệm ”.

Ở một mức độ nhất định, quá trình chuyển dịch dân cư cũng chính là quá trình chuyển giao các yếu tố văn hóa của các vùng miền do đó, nhiều yếu tố văn hóa đã bị đình chỉ / biến đổi và trở thành nét độc đáo trong tổng hòa văn hóa ở vùng đất này ...